Đái tháo đường type 2 là bệnh lý mạn tính có xu hướng tiến triển theo thời gian. Việc kiểm soát tốt đường huyết không chỉ giúp nâng cao hiệu quả điều trị mà còn góp phần hạn chế các biến chứng lâu dài trên tim mạch, thận, mắt, thần kinh và nhiều cơ quan khác.

Nhằm tiếp tục cập nhật kiến thức chuyên môn, đồng thời nâng cao kỹ năng tư vấn và sử dụng insulin an toàn, hợp lý trong thực hành lâm sàng, ngày 13/08/2026, Khoa Dược – Bệnh viện Nhân Ái đã tổ chức buổi tập huấn với chuyên đề “Tư vấn sử dụng insulin trong điều trị bệnh đái tháo đường type 2” dành cho cán bộ, nhân viên y tế.
Chuyên đề do ThS.DS. Nguyễn Công Đức trình bày, tập trung vào những nội dung thiết thực như vai trò của insulin, các loại insulin thường sử dụng, nguyên tắc lựa chọn và tăng cường liệu pháp insulin, kỹ thuật tiêm, bảo quản thuốc cũng như nhận biết và xử trí hạ đường huyết.

       Hình 01: Cán bộ, nhân viên y tế tham dự buổi tập huấn tại Bệnh viện Nhân Ái

Hình 02: ThS.DS. Nguyễn Công Đức trình bày chuyên đề “Tư vấn sử dụng insulin trong điều trị bệnh đái tháo đường type 2” tại buổi tập huấn

HIỂU ĐÚNG VAI TRÒ CỦA INSULIN TRONG ĐIỀU TRỊ ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TYPE 2

Tại buổi tập huấn, nhân viên y tế được hệ thống lại những kiến thức cần thiết về bệnh đái tháo đường và vai trò của insulin trong cơ thể.

Đái tháo đường type 2 có liên quan đến tình trạng kháng insulin và suy giảm khả năng bài tiết insulin của tế bào beta tuyến tụy. Khi bệnh tiến triển theo thời gian, khả năng sản xuất insulin của cơ thể có thể giảm dần, khiến việc kiểm soát đường huyết trở nên khó khăn hơn.

Vì vậy, bên cạnh thay đổi lối sống và sử dụng các thuốc hạ đường huyết khác, một số người bệnh sẽ cần được bổ sung insulin để đạt mục tiêu điều trị.

Một thông điệp quan trọng được nhấn mạnh tại chương trình là việc sử dụng insulin không đồng nghĩa với thất bại trong điều trị, mà là một lựa chọn cần thiết khi diễn tiến của bệnh đòi hỏi phải kiểm soát đường huyết tích cực hơn.

LỰA CHỌN LIỆU PHÁP INSULIN PHÙ HỢP VỚI TỪNG NGƯỜI BỆNH

Trong quá trình điều trị, mỗi loại insulin có đặc điểm và vai trò khác nhau.

Insulin nền chủ yếu giúp kiểm soát đường huyết lúc đói và duy trì mức insulin cần thiết giữa các bữa ăn. Insulin theo bữa ăn giúp kiểm soát tình trạng tăng đường huyết sau ăn. Trong khi đó, các phác đồ phối hợp insulin nền và insulin theo bữa ăn giúp mô phỏng gần hơn sự bài tiết insulin sinh lý của cơ thể.

Chuyên đề cũng giới thiệu các dạng insulin hiện đang sử dụng tại bệnh viện như insulin glargine, insulin Regular và insulin trộn sẵn, qua đó giúp nhân viên y tế hiểu rõ hơn đặc điểm tác dụng và cách lựa chọn phù hợp với từng tình trạng người bệnh.

Việc điều trị insulin cần được thực hiện từng bước và cá thể hóa trên từng người bệnh. Khi đường huyết lúc đói chưa đạt mục tiêu, có thể cần điều chỉnh insulin nền. Ngược lại, nếu đường huyết lúc đói đã được kiểm soát nhưng HbA1c vẫn còn cao, cần lưu ý đến tình trạng tăng đường huyết sau ăn để cân nhắc tăng cường điều trị phù hợp.

Thông qua nội dung này, cán bộ, nhân viên y tế được củng cố thêm kiến thức nhằm hỗ trợ quá trình theo dõi, đánh giá đáp ứng và phối hợp điều chỉnh điều trị cho người bệnh sử dụng insulin.

SỬ DỤNG INSULIN ĐÚNG KỸ THUẬT ĐỂ BẢO ĐẢM HIỆU QUẢ ĐIỀU TRỊ

Một trong những nội dung được chú trọng tại buổi tập huấn là kỹ thuật sử dụng insulin, bởi hiệu quả điều trị không chỉ phụ thuộc vào lựa chọn đúng thuốc và đúng liều mà còn chịu ảnh hưởng rất lớn bởi cách người bệnh sử dụng thuốc hằng ngày.

Đối với bút tiêm insulin, nhân viên y tế được hướng dẫn lại các bước cơ bản từ kiểm tra đúng loại insulin, gắn kim mới, đuổi bọt khí, lựa chọn đúng liều, chọn vị trí tiêm đến thao tác tiêm và xử lý kim tiêm an toàn sau sử dụng.

Với insulin dạng lọ và bơm tiêm, việc kiểm tra kỹ tên thuốc, nồng độ, hạn dùng, lấy đúng liều và loại bỏ bọt khí trước khi tiêm cũng là những bước cần được thực hiện cẩn thận.

Các vị trí tiêm insulin thường bao gồm bụng, đùi, cánh tay và mông. Người bệnh cần được hướng dẫn luân phiên vị trí tiêm, tránh tiêm lặp lại nhiều lần tại cùng một điểm nhằm hạn chế tình trạng loạn dưỡng mô mỡ và giúp insulin được hấp thu ổn định hơn.

Những thao tác tuy đơn giản nhưng khi được thực hiện đúng sẽ góp phần đáng kể vào hiệu quả kiểm soát đường huyết và giảm nguy cơ sai sót trong sử dụng thuốc.

     Hình 03: Hướng dẫn kỹ thuật sử dụng bút tiêm insulin và lựa chọn vị trí tiêm phù hợp

BẢO QUẢN INSULIN ĐÚNG CÁCH

Bên cạnh kỹ thuật tiêm, bảo quản insulin cũng là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả của thuốc.

Insulin chưa sử dụng cần được bảo quản ở điều kiện nhiệt độ phù hợp, thông thường trong ngăn mát tủ lạnh ở 2–8°C, tránh đặt gần ngăn đông và không để insulin bị đông lạnh.

Đối với insulin đang sử dụng, tùy theo từng chế phẩm có thể bảo quản ở nhiệt độ phòng trong khoảng thời gian nhất định theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Thuốc cần được tránh ánh nắng trực tiếp, nguồn nhiệt cao và hạn chế va đập.

Việc tư vấn đầy đủ cho người bệnh về cách bảo quản insulin có ý nghĩa không kém việc hướng dẫn tiêm thuốc, bởi bảo quản không đúng có thể làm ảnh hưởng đến chất lượng insulin và hiệu quả điều trị.

CHỦ ĐỘNG NHẬN BIẾT VÀ XỬ TRÍ HẠ ĐƯỜNG HUYẾT

Hạ đường huyết là một trong những vấn đề cần đặc biệt lưu ý trong quá trình điều trị bằng insulin.

Những dấu hiệu thường gặp có thể bao gồm run tay, vã mồ hôi, cảm giác đói, hồi hộp, chóng mặt, lú lẫn hoặc mệt lả. Việc nhận biết sớm giúp người bệnh và nhân viên y tế có thể xử trí kịp thời, hạn chế diễn tiến nặng.

Khi người bệnh còn tỉnh và có khả năng ăn uống, có thể sử dụng khoảng 15–20 g carbohydrate hấp thu nhanh, sau đó kiểm tra lại đường huyết sau khoảng 15 phút và tiếp tục đánh giá đáp ứng. Nếu người bệnh bất tỉnh hoặc không thể ăn uống, cần được hỗ trợ cấp cứu ngay.

Chuyên đề đồng thời lưu ý một số sai sót có thể gặp trong thực tế như nhầm loại insulin, sai liều, sai thời điểm tiêm, bỏ bữa sau khi tiêm hoặc bảo quản insulin không đúng cách. Đây đều là những tình huống có thể phòng ngừa nếu người bệnh được hướng dẫn đầy đủ và được theo dõi thường xuyên.

ĐỒNG HÀNH CÙNG NGƯỜI BỆNH TRONG QUÁ TRÌNH ĐIỀU TRỊ

Buổi tập huấn không chỉ giúp cán bộ, nhân viên y tế cập nhật thêm kiến thức chuyên môn mà còn nhấn mạnh vai trò của việc tư vấn, hướng dẫn và đồng hành cùng người bệnh trong suốt quá trình sử dụng insulin.

Để insulin phát huy hiệu quả, người bệnh cần được hướng dẫn thực hiện đúng thuốc, đúng liều, đúng thời điểm, đúng kỹ thuật, bảo quản đúng cách và biết nhận diện, xử trí hạ đường huyết. Đồng thời, việc theo dõi đường huyết và đánh giá định kỳ cũng giúp điều chỉnh điều trị phù hợp với từng giai đoạn của bệnh.

Thông qua chương trình tập huấn, sự phối hợp giữa bác sĩ – dược sĩ – điều dưỡng tiếp tục được củng cố, góp phần nâng cao chất lượng tư vấn, sử dụng thuốc an toàn và hỗ trợ người bệnh kiểm soát đường huyết hiệu quả hơn.

Trong thời gian tới, Khoa Dược – Bệnh viện Nhân Ái sẽ tiếp tục triển khai các hoạt động tập huấn và cập nhật kiến thức với những nội dung thiết thực, gắn với thực hành chuyên môn, qua đó góp phần nâng cao chất lượng sử dụng thuốc và hướng đến mục tiêu an toàn, hiệu quả trong chăm sóc và điều trị người bệnh.

          Tin. ThS.Ds. Nguyễn Công Đức